Stanowisko Komitetu Etyki w Nauce PAN pt. Apel do środowisk politycznych i naukowych w związku z pandemią COVID-19 (2/2020 z dn. 5 kwietnia 2020 r.)

W związku z trwająca debatą publiczną na temat terminu wyborów prezydenckich wyznaczonych na 10 maja 2020 r., Komitet Etyki w Nauce PAN apeluje do środowisk politycznych o odpowiedzialne podejmowanie decyzji na podstawie wiedzy naukowej, a nie wyłącznie lub przede wszystkim rachub politycznych. Dotyczy to zarówno wiedzy z zakresu epidemiologii, jak i nauk medycznych i prawnych. Wszystkie one wskazują, że wybory w maju 2020 r. są obarczone nieusuwalnym ryzykiem katastrofy. Rachuby polityczne winny ustąpić wobec rzetelnej wiedzy, a pragnienie sukcesu politycznego przed moralną odpowiedzialnością za losy milionów obywateli i obywatelek. Komitet apeluje też do członkiń i członków środowisk naukowych, aby aktywnie angażowali się w upowszechnianie wiedzy naukowej, dzięki której decyzje polityków będą miały szanse na wykorzystanie dorobku nauki, a obywatele na krytyczną ocenę ich decyzji i postępowania.

Stanowisko Komitetu Etyki w Nauce PAN 2/2020 z dn. 5 kwietnia 2020 r. pt. Apel do środowisk politycznych i naukowych w związku z pandemią COVID-19

 

Stanowisko Komitetu Etyki w Nauce PAN pt. Etyczne aspekty upowszechniania poglądów nienaukowych (1/2020 z dn. 24 lutego 2020 r.)

Rozpowszechnianie się pseudonaukowych poglądów i opinii stanowi jedno z poważniejszych zagrożeń dla współczesnych społeczeństw. Pseudonaukowe poglądy i opinie kwestionują autorytet nauki i mogą prowadzić do istotnych szkód dla jednostek i społeczeństw. Dostrzegając te zagrożenia, Komitet Etyki w Nauce PAN przygotował stanowisko skierowane do pracowników naukowych, dydaktyków uczelni wyższych oraz szkół podstawowych i średnich a także instytucji sprawujących pieczę nad edukacją oraz ogółu społeczeństwa. Stanowisko charakteryzuje pseudonaukę, identyfikuje jej główne przyczyny i przejawy oraz omawia jej kluczowe aspekty etyczne. Stanowisku towarzyszą dwa krótkie dokumenty z rekomendacjami skierowanymi do środowisk naukowych i do dziennikarek i dziennikarzy.

Stanowisko Komitetu Etyki w Nauce PAN 1/2020 z dn. 24 lutego 2020 r. Etyczne aspekty upowszechniania poglądów nienaukowych

Etyczne aspekty upowszechniania poglądów nienaukowych – informacja dla środowisk naukowych (załącznik nr 1)

Etyczne aspekty upowszechniania poglądów nienaukowych – informacja dla dziennikarek i dziennikarzy (załącznik nr 2)

Zdanie odrębne

Stanowisko zostało też opublikowane w: NAUKA nr 1, 2020, s. 7-27, doi:10.24425/nauka.2020.132619

 

8 listopada 2019 r. odbyło się drugie posiedzenie Komitetu Etyki w Nauce afiliowanego przy Wydziale I Nauk Humanistycznych i Społecznych PAN.

Przewodniczący Komitetu Etyki w Nauce Prof. dr hab. Paweł Łuków wręczył nowej Członkini i nowym Członkom KEN nominacje na kadencję 2019–2022.

Podczas posiedzenia wystąpili dwaj zaproszeni goście – dr hab. Marcin Napiórkowski (Instytut Kultury Polskiej UW) i mgr Jakub Zawiła-Niedźwiecki (Instytut Filozofii UW). Prezentacje (i późniejsza dyskusja) dotyczyły szerzenia poglądów i opinii pseudonaukowych oraz pożądanych reakcji środowisk naukowych na takie zjawiska.

Uzgodniono, że przygotowane zostanie stanowisko KEN dotyczące szerzenia poglądów i opinii pseudonaukowych oraz niepożądanych i zalecanych reakcji środowisk naukowych na takie zjawiska. Prace nad stanowiskiem będą kontynuowane w pierwszej połowie 2020 r.

 

2 kwietnia 2019 r. odbyło się pierwsze posiedzenie Komitetu Etyki w Nauce afiliowanego przy Wydziale I Nauk Humanistycznych i Społecznych PAN w nowym składzie.

Dziekan Wydziału I Nauk Humanistycznych i Społecznych PAN Prof. dr hab. Andrzej Buko wręczył Prof. dr hab. Pawłowi Łukowowi powołanie na stanowisko Przewodniczącego a Członkiniom i Członkom KEN nominacje na kadencję
2019–2022.

Podczas posiedzenia wybrano Prezydium Komitetu w składzie:

prof. dr hab. Barbara Chyrowicz, Zastępczyni Przewodniczącego,

red. Karolina Głowacka, Sekretarz Naukowa,

dr hab. Magdalena Środa, prof. UW, Członkini Prezydium.

Omówiono możliwość rozszerzenia składu KEN w celu zwiększenia różnorodności reprezentowanych dyscyplin i ośrodków naukowych z całego kraju. Omówiono priorytety KEN na kadencję 2019–2022, jako instytucji mającej za zadanie tworzenie kultury pracy naukowej. Wśród najważniejszych problemów Przewodniczący wskazał kwestie:

– awansów zawodowych, w tym relacji między doświadczonymi badaczami a ich młodszymi kolegami i koleżankami,

– konfliktu interesów w nauce,

– polityki zatrudnienia w ośrodkach uniwersyteckich i akademickich,

– etyki recenzentów,

– zasady współżycia społecznego i współpracy między naukowcami.

Działania KEN będą miały na celu wypracowanie i publiczne udostępnienie stanowisk w najistotniejszych sprawach z zakresu etyki pracy naukowej i środowiska naukowego.